Droge lucht in de slaapkamer: waarom je 's winters met een droge keel wakker wordt

Het begint meestal ergens eind oktober. Je wordt wakker met een keel als schuurpapier, je lippen zijn gesprongen en als je een trui uittrekt, knettert je haar. Er is niets mis met je. De lucht in je slaapkamer is gewoon te droog.

De meeste mensen slapen het prettigst bij een relatieve luchtvochtigheid tussen 40 en 60 procent. In een verwarmd Nederlands huis zakt die in de winter regelmatig naar 25 tot 35 procent. De makkelijkste winst haal je niet met een luchtbevochtiger, maar met een koelere slaapkamer en een warmer bed.

Waarom de lucht in de winter zo droog wordt

Koude lucht kan weinig waterdamp bevatten. Buitenlucht van 0 graden met een luchtvochtigheid van 80 procent voelt klam aan, maar bevat in werkelijkheid maar een klein beetje water. Komt die lucht binnen en warmt de verwarming hem op tot 20 graden, dan blijft dat kleine beetje water hetzelfde, terwijl de lucht nu veel meer zou kunnen vasthouden. De relatieve luchtvochtigheid zakt daardoor naar ongeveer 20 procent.

Ventileren is in de winter net zo nodig als in de zomer. Milieu Centraal adviseert om dag en nacht te ventileren, en dat is terecht: zonder verse lucht krijg je vocht en schimmel. Het gevolg is wel dat er de hele winter droge buitenlucht binnenkomt die door de verwarming nog droger wordt.

Wat droge lucht met je doet tijdens het slapen

's Nachts adem je zeven of acht uur lang in en uit zonder iets te drinken. Slaap je met je mond open, bijvoorbeeld door een verstopte neus, dan droogt je keel nog sneller uit. De bekende signalen:

• een droge of rauwe keel bij het opstaan
• een droge neus, soms met korstjes of een klein bloedneusje
• gesprongen lippen en een trekkerige huid op je wangen en handen
• branderige ogen in de ochtend
• haar dat pluist en statisch is

Heb je eczeem of een gevoelige huid, dan merk je vaak dat die opspeelt zodra de verwarming aangaat. In Schone slaper: waarom bamboe goed is voor huid en haar lees je wat je beddengoed daaraan kan doen.

Houdt een droge of pijnlijke keel langer dan een week of twee aan, of krijg je er koorts bij, bel dan je huisarts. Droge lucht verklaart veel, maar niet alles.

Meet het eerst

Een digitale hygrometer kost een paar tientjes of minder en laat binnen een dag zien of je slaapkamer echt te droog is. Zet hem niet naast de radiator of op de vensterbank, maar ergens midden in de kamer op ongeveer bedhoogte. Lees hem 's avonds af als je naar bed gaat en 's ochtends als je opstaat. Door je eigen ademhaling ligt de waarde in de ochtend meestal een paar procent hoger.

Vijf dingen die echt helpen

1. Zet de verwarming in de slaapkamer lager. Het klinkt tegenstrijdig, maar dezelfde hoeveelheid vocht geeft bij 17 graden een hogere relatieve luchtvochtigheid dan bij 21 graden. In het voorbeeld hierboven is dat ongeveer 25 procent in plaats van 20. Een koele kamer is ook beter voor je slaap: rond de 16 tot 18 graden is voor de meeste mensen ideaal, zoals we uitleggen in de ideale temperatuur voor een goede nachtrust.

2. Maak je bed warm in plaats van de kamer. In een koele slaapkamer heb je een dekbed nodig dat goed isoleert. Ons bamboe winterdekbed heeft een vulling van 400 g/m² en een tijk van bamboe, zodat de warmte bij je blijft en het vocht dat je 's nachts afgeeft weg kan. Twijfel je welk dekbed je nodig hebt, lees dan het verschil tussen een winter- en zomerdekbed.

3. Lucht kort en flink. Een raam dat de hele dag op een kier staat, koelt de muren af en laat de hele dag droge lucht binnen. Zet na het opstaan tien minuten twee ramen tegenover elkaar open. Dan is de lucht ververst voordat de kamer echt is afgekoeld. Laat de ventilatieroosters gewoon open.

4. Voeg voorzichtig vocht toe. Een luchtbevochtiger is pas zinvol als je meting langere tijd onder de 35 procent blijft. Maak het reservoir elke dag leeg en schoon, want in stilstaand water groeien bacteriën en schimmels. Zet hem niet hoger dan 50 procent: boven de 60 procent krijgen huisstofmijt en schimmel juist een kans. Een bakje water op de radiator of een plant op de vensterbank doet weinig voor de luchtvochtigheid, maar kan ook geen kwaad.

5. Zet een glas water naast je bed. Drink er een paar slokken van voor het slapen en als je 's nachts wakker wordt. Het lost de droge lucht niet op, maar je keel merkt het verschil.

Wat je beddengoed ermee te maken heeft

Beddengoed maakt de lucht niet vochtiger. Het bepaalt wel hoe je huid en haar de nacht doorkomen.

Synthetische stoffen zoals polyester en microvezel nemen bijna geen vocht op. In droge lucht laden ze zich snel statisch op: dat is het knetteren als je onder een fleeceplaid vandaan komt. Viscose uit bamboe is een cellulosevezel die juist wel vocht opneemt, meer dan katoen. Daardoor wordt het nauwelijks statisch en voelt het in de winter niet klam of plakkerig aan.

Voor je gezicht en haar telt vooral hoe glad de stof is. Een bamboe kussensloop in 400TC satijnweving is zo glad dat je haar en huid er 's nachts overheen glijden in plaats van langs te schuren. Bij droog, pluizend winterhaar merk je dat binnen een paar nachten.

Was je beddengoed op 30 graden en sla de wasverzachter over. Wasverzachter laat een laagje achter op de vezels, waardoor ze minder vocht opnemen. Hoe vaak je het beste kunt wassen, staat in hoe vaak moet je je beddengoed wassen?

Je slaapkamer klaar voor de winter

• thermostaat in de slaapkamer op 16 tot 18 graden, of de radiator dicht
• een hygrometer midden in de kamer, met 40 tot 60 procent als streefwaarde
• 's ochtends tien minuten luchten, ventilatieroosters open
• een winterdekbed met een ademende tijk
• een bamboe dekbedovertrek en hoeslaken die vocht opnemen en niet statisch worden
• een glas water naast het bed

Wil je de hele slaapkamer aanpakken, met gordijnen, tocht en de rest, lees dan ook zo maak je je slaapkamer winterklaar. En komen er met de feestdagen mensen logeren, dan helpt ons stappenplan om het logeerbed klaar te maken.

Veelgestelde vragen

Wat is de ideale luchtvochtigheid in de slaapkamer?

Tussen 40 en 60 procent. Onder de 40 procent drogen je slijmvliezen en huid sneller uit, boven de 60 procent nemen schimmel en huisstofmijt toe. In de winter is 40 tot 50 procent een haalbaar doel.

Waarom word ik wakker met een droge keel?

Meestal door droge lucht in combinatie met door je mond ademen tijdens het slapen. Een koelere slaapkamer en een glas water voor het slapengaan helpen. Houdt het langer dan een week of twee aan, overleg dan met je huisarts.

Helpt een bak water op de verwarming tegen droge lucht?

Nauwelijks. Er verdampt te weinig water om een slaapkamer merkbaar vochtiger te maken. De verwarming in de slaapkamer lager zetten heeft meer effect.

Is een luchtbevochtiger in de slaapkamer verstandig?

Alleen als je meet dat de luchtvochtigheid langere tijd onder de 35 procent blijft. Maak het reservoir dagelijks schoon en stel het apparaat niet hoger in dan 50 procent.

Wordt bamboe beddengoed statisch in de winter?

Veel minder dan polyester of microvezel. Bamboeviscose neemt vocht op uit de lucht en van je huid, waardoor er weinig statische lading ontstaat.

Bekijk ons bamboe winterdekbed